Rode Neuzen Dag 2021 | En met jou?

Boven de wolken

De zon schijnt niet elke dag. Tenzij voor de die hard optimisten onder ons:

“Ain’t the sky just shades of gray
Until you’ve seen it from the other side?

“The War on Drugs “Occasional rain” uit “I don’t live here anymore”

De optimist is realist

Door de Corona pandemie zijn we met de neus op de feiten gedrukt. Het mentaal welzijn heeft in alle lagen van de bevolking een enorme deuk gekregen. Niet alleen bij volwassenen maar ook bij jongeren. Volgens UNICEF heeft de pandemie een grote weerslag op de mentale gezondheid en het psychosociale welzijn van kinderen en jongeren. Meer dan 139 miljoen kinderen wereldwijd kregen te maken met een nationaal beleid waarbij ze niet naar school konden. Hierdoor voelden veel kinderen voelen zich bang, eenzaam en angstig. Ze maakten zich zorgen over hun toekomst. Kinderen werden door de lockdowns gescheiden van vrienden of vertrouwenspersonen. De gevolgen voor kinderen die tijdens Corona vastzaten met iemand die hen misbruikte of mishandele zijn niet te overzien.

Veel kinderen kampen door Corona met angstgevoelens en depressies. Het project Rode Neuzen Dag wil Vlaamse jongeren mentaal weerbaarder maken. Dit jaar wil het project fondsen inzamelen om leerkrachten te helpen om kwetsbare jongeren nog beter te ondersteunen.

Geschiedenis Rode Neuzen Dag

Dit jaar valt Rode Neuzen Dag op 26 november. De eerste inzamelactie met de rode neuzen werd georganiseerd door de BBC op 5 februari 1988 en bracht 15 miljoen pond op. Sedert 2015 organiseren een aantal Vlaamse televisiezenders een gelijkaardig initiatief. Samen met heel Vlaanderen zamelden ze tijdens de voorbije edities van Rode Neuzen Dag geld in voor projecten die jongeren sterker maken, vooral op scholen. Dit jaar staan de leerkrachten in de schijnwerper. De corona pandemie heeft immers getoond dat een goede band tussen leerlingen en leerkrachten bijdraagt aan het mentaal welzijn van leerlingen.

Met de opbrengst van deze actie wil Rode Neuzen Dag in elke school een leerkracht opleiden tot Sidekick Sam. Bij deze vertrouwenspersoon kunnen jongeren terecht met hun zorgen. Deze leerkracht krijgt een speciale training om te leren opmerken welke jongeren een luisterend oor kunnnen gebruiken.

Rode Neuzen Dag ontwikkelt een Rode Neuzen Academy. Door deze tool krijgen leerkrachten snel en eenvoudig toegang krijgen tot allerlei middelen om jongeren nog beter te ondersteunen. Dit gaat van workshops op maat tot uitgewerkte lespakketten.

Hoe gaat het ermee?

Wist je dat één op drie jongeren zich ongelukkig voelt? Als je aan iemand vraagt “Hoe gaat het ermee?” is “En met jou” vaak het antwoord op die vraag. Een ander antwoord is meestal “goed” of “ça va”.

Hoe gaat het met jou?

Deze antwoorden zijn vaak standaard om de vraag zo snel mogelijk te ontwijken. Want vaak hebben we het gevoel:

“Ze verwachten echt geen eerlijk antwoord
Als ze vragen hoe het met je gaat.”

Yevgueni “Stapels en lijstjes” uit “We zijn hier nu toch”

In deze wereld vol vrolijke Instagram foto’s en happy Facebook berichten geeft niemand graag toe dat hij/ zij zicht niet goed voelt. Helaas is het een realiteit dat de zon niet elke dag schijnt. Soms lukt het voor geen meter en dan is het goed om een klankbord te hebben. Door over problemen te kunnen praten bestaat de kans dat je lichtpuntjes ziet. Of je krijgt inzichten die je veerkracht vergroten zodat je uit de spiraal van negatief denken of piekeren geraakt.

Hoe gaat het echt met jou?

Wil je meer weten over het welzijn van je gesprekspartner? Stel de vraag dan eens anders: “Hoe gaat het echt met jou?”. En neem de tijd om echt te luisteren!

En met jou?

Muziek is een bron van inspiratie. De nieuwe van Yevgueni “En met jou” was de inspiratie voor deze blog.

Zomercitaat 23 augustus 2021: ont”moeten”

We moeten van onszelf zoveel op een dag, een week, een jaar.

Gemaakt door atelier Von B.

Door al dat moeten krijgen we vaak het gevoel geleefd te worden. We hollen van hier naar daar. We proberen om zoveel mogelijk activiteiten op een dag te doen. Daardoor leven we vaak op automatische piloot.
Heel soms, als het leven wat vertraagt, zoals tijdens de vakantie, stellen we vast dat we door al dat moeten onszelf voorbijgelopen zijn. En dat we weinig mensen echt ontmoet hebben. Veel van onze ontmoetingen blijven oppervlakkig. Je slaat elke dag een praatje aan de schoolpoort, maar ontmoet je deze ouders ook? Is er sprake van echt contact of is het van moeten?

De betekekenis die ik graag geef aan ont-moeten is: helemaal niets moeten. Dingen doen omdat je ze graag doet en niet omdat het moet.

Op het eerste gezicht lijkt dit alleen haalbaar tijdens de vakantieperiode: alleen dan heb je de tijd om de dingen te doen die je graag doet. Maar als je van de vakantie nu eens het startpunt maakt van minder moeten of ont-moeten. Niet moeten, maar mogen of kunnen? Door een positieve draai te geven aan de “moetens” word je leven lichter. En komt er ruimte om te ont-moeten.

Zomercitaat 2 augustus 2021

Eten met vrienden of familie versterkt de vriendschaps- of familiebanden. Meestal kijken we uit naar deze etentjes. Het zijn momenten waarop we echt tijd maken om samen te zitten.

Vergeet ook niet te genieten van de “gewone” maaltijden samen met het gezin. Als gezin samen aan tafel zitten, heeft veel voordelen:

  • Samen eten als gezin is eerst en vooral gezellig. Je leert mekaar als gezin er beter door kennen.
  • Samen eten wil zeggen: aan een eet- of keukentafel zitten op een stoel zonder stoorzenders (smartphone, tv, krant, tablet, …). Op die manier kan je maximaal aandacht geven aan je tafelpartners. Het is het moment van de dag om de rest van de wereld even buiten te sluiten.
    Eten voor de tv met je bord op je schoot is echt geen goed idee.
  • Het tafelmoment is een onderdeel van de opvoeding van je kinderen. Opvoeden en voeden zijn nauw verwant met mekaar. Aan tafel kan je als gezin de dag overlopen. Er is plaats voor leuke en minder leuke dingen. Kinderen moeten voelen dat er ruimte en tijd is om te kunnen vertellen in een veilige omgeving. Een reden te meer om stoorzenders nooit toe te laten aan tafel.
  • Kinderen leren aan tafel dat men de tafelgenoten moet laten uitspreken en dat ze moeten luisteren naar de anderen aan tafel Ja, je kind mag een eigen mening hebben, maar het moet leren om daar op een rustige manier over te praten.
  • Samen aan tafel zitten is voordelig, want men kookt voor meer personen waardoor de maaltijdkost per persoon daalt. Bovendien is het vaak zo dat men gezonder kookt in gezinsverband.
  • Door samen te eten leer je je kinderen dat ze alles moeten proberen, niet alleen wat ze het liefst eten. Zo leren ze nieuwe smaken kennen.
  • Wie als kind geleerd heeft om samen te eten, leidt als volwassene vaak een evenwichtiger en gezonder leven. Door de regelmaat van samen te eten wordt er immers minder naar snacks gegrepen.

Een kleine satire

Gisteren, 29 maart 2021, verscheen er een bericht in HLN: “Politie legt barbecue met 10 personen stil, één aanwezige (21) krijgt enkelband: “Hij gaf de inspecteurs rake klappen””. Het bericht op zich is absoluut niet grappig. De combinatie van de soms absurde maatregelen waarin we nu gevangen zitten en de politieke actualiteit leverden inspiratie voor deze kleine satire. Met dank aan Mario van de Vorst voor de eerste twee zinnen.

Baaldag of laaddag?

Heb je soms zin om een dagje foert te zeggen tegen werk en verplichtingen? De Nederlanders hebben daar het woord “baaldag” voor bedacht. Een baaldag is volgens Van Dale: ” Een dag waarop iemand geen zin heeft om te werken”. Vrij vertaald: je bent niet ziek, maar je hebt gewoon geen zin om naar je werk te gaan.

Een baaldag hoeft echter niet werkgerelateerd te zijn. Ook wie niet buitenshuis werkt heeft soms gewoon geen zin in een productief dagje. Ook wie gepensioneerd is, heeft soms gewoon geen zin in de dag die komt.

Accepteer op zulke dagen dat het eens wat minder goed gaat. Niemand is perfect. Tracht niet krampachtig te streven naar je goed voelen, want dan ga je je meestal nog slechter voelen.
Wees op zo een dag niet te streng voor jezelf en bekijk jezelf met mildheid. Wat zou je zeggen tegen een vriend/vriendin die zich een dagje niet goed voelt? Zou je zeggen: “Stop met zagen?” Tegen iemand anders zou je waarschijnlijk zeggen: “Doe het vandaag gewoon even rustig aan. Niets moet.” Zeg dat ook tegen jezelf op zo een dag.

Overweeg eens om van een baaldag een “laaddag” te maken. Een dag waarop je ongegeneerd je mentale batterijen kunt opladen.

Laaddag!

Doe tijdens een laaddag aan zelfzorg. In plaats van je schuldig te voelen omdat je niets “presteert”, geniet er eens van om jezelf op de eerste plaats te zetten.

Zelfzorgtips voor op een baaldag:

  • Maak tijd voor 3 hoofdmaaltijden. Zo krijg je weer energie om uit je dipje te geraken.
    Geen zin om te koken: bestel zonder schuldgevoel eens take away.
  • Neem de tijd voor een ontspannend waterritueel. Ga lekker in bad of onder de douche.
  • In niet-Corona tijden kun je een dagje wellness boeken.
  • Creëer thuis je eigen wellness: vernevel wat etherische olie in huis. Daar word je ontspannen en vrolijk van!
    Tip: bestel eens een etherische olie van eigen bodem. Bij Netelvuur in Oostwinkel vind je biologisch geteelde planten die na de oogst gedistilleerd worden op het bedrijf zelf. Ze hebben ook een webshop. Weet je niet wat te kiezen? Christel vertelt je gepassiondeerd alles over de verschillende geuren.
  • Doe ’s namiddags eens een power nap.
  • Laat je mailbox en gsm links liggen. Jij bent er even niet!                             

Nog wat tips om een baaldag door te komen:

  • Lees een stukje in een boek.
  • Schrijf zelf iets. Je gedachten van je afschrijven lucht vaak op.
  • Blader in een leuk woontijdschrift en doe tips op voor je eigen stekje.
  • Ruim iets op: vaak geeft fysiek opruimen ook een opgeruimd hoofd.

Leiden en lijden: dit was 2020

Deze foto vat voor mij het afgelopen jaar samen.
Het leek alsof we in een bootje op de oceaan ronddobberden met tientallen kapiteins. We konden alle richtingen uit, maar wat was de beste koers? We hadden altijd geloofd in de wetenschap. We hadden simpele dingen als het kompas al overboord gegooid in ruil voor evidence based wetenschap en technologie.

De kapiteins geraakten het echter niet eens. Terug naar trial and error, tegen beter weten in.
Als er dan een koers uitgezet werd, lag die vaak op ramkoers met onze fundamentele rechten en vrijheden.

Het was een jaar van missen en gemist worden. Zoals Nico Dijkshoorn op 18 december verwoordde in zijn gesproken column op Radio 1: “Ik realiseer mij zojuist dat ik dit jaar de pakketjesbezorger meer heb gezien dan mijn kinderen.”

Zelfs het woord van het jaar “knuffelcontact” heeft een wrange bijsmaak. Het woord werd gelanceerd door minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (SP.A) tijdens een interview met Linda De Win voor Villa Politica. Vandenbroucke geeft het woord een positieve connotatie: “Ook het woord knuffelen zelf, is al een heerlijk woord. Elke letter staat daar goed. Knuffelen, dat is liefde, dat is plezier, dat is ook elkaar troosten.”

Knuffelcontact verdient geen plaats in de galerij van opbeurende of motiverende woorden. Het toont immers pijnlijk aan waar het dit jaar om draaide. Slechts met 1 persoon mag je een warm, innig contact hebben. Alle andere momenten waar behoefte is aan diep menselijk contact zijn gevaarlijk en dus verboden.

Zoals elk jaar schrijf ik in december een traditionele niewjaarswens. Vorig jaar klonk die zo:

Volgende week publiceer ik mijn poëtisch afscheid van 2020.

Down tijdens de lockdown

Down tijdens de lockdown

Sedert de uitbraak van het Corona-virus is onze wereld flink dooreengeschud. De beelden uit de ziekenhuizen waren hallucinant. We waren getuige van schrijnende taferelen. De noodkreten van bejaarden die alleen thuis waren en waar de reguliere ondersteuning wegviel. Kinderen, adolescenten en oudere mensen die in een of andere opvang hun thuis hebben en die maandenlang zonder familiebezoek bleven.
Wie stierf in een ziekenhuis kon geen afscheid nemen van zijn geliefden. Begrafenissen werden nog treuriger doordat geen enkele vorm van fysiek contact toegelaten was. Geen oprechte troostknuffel, maar enkel een troostende blik op anderhalve meter.

Door de Corona-pandemie werd in ons land de noodtoestand afgeroepen. Die leidde vanaf 13 maart tot een lockdown. Vanaf dat moment was er de constante dreiging van een onbekende vijand. De enige remedie was afstand houden. Sociaal contact werd ingeperkt om verdere verspreiding van het virus te vermijden. Een afstand van minder dan anderhalve meter betekende gevaar. Je kind, echtgenoot, buurman, collega kon de vijand zijn, want die kon het virus overbrengen. Ik schreef er toen een haiku over.

Het was een verwarrende periode, want om de haverklap veranderde de overheid de spelregels om het virus te verslaan. Deze periode was geen toppunt van goed bestuur. Veel beslissingen van hogerhand waren ronduit onacceptabel: mensen werden beboet omdat ze op een bankje uitrustten. Het concept essentiële verplaatsing leek door de (r)overheid in het leven geroepen om boetes uit te delen, niet om de sensibiliseren.

Gelukkig was er de lente. Het was een lente zonder mensen op terrasjes of zomeravonden vol live muziek. De lange, zonnige dagen brachten wel hoop. Na enkele maanden zagen we licht aan het einde van de tunnel, want er kwamen versoepelingen. De scholen gingen weer open. Je mocht meer mensen zien. Niet-essentiële verplaatsingen werden weer toegestaan. Weliswaar met mondmasker, maar we waren bereid om een deel van onze vrijheid op te offeren om erger te voorkomen. En er was de hoop dat er een vaccin zou komen tegen de komende winter.

En zie waar we nu staan: op 2 november 2020 startte de tweede lockdown. En komt het besef dat dit wel eens het begin van een reeks lockdowns zou kunnen betekenen.

Met de herfst is bovendien de somberheid van de donkere dagen binnengeslopen. Het najaar is traditioneel voor veel mensen een mentaal zware tijd door een gebrek aan zonlicht. De lockdown kan dit gevoel versterken. Je gaat best af en toe op zoek naar kleine gelukjes die het leven wat extra glans geven. Ik schreef daarover al een blog.

Meer dan ooit hebben we behoefte aan licht en lichtheid in ons bestaan. Zelf heb ik alvast wat extra lichtjes opgehangen in huis. Om de donkerte geen kans te geven.

Mag ik een warme oproep doen om licht te maken in deze donkere dagen? Niet alleen letterlijk maar ook figuurlijk door zelf een lichtje te zijn voor iemand anders. Om een luisterend oor te zijn voor wie het moeilijk heeft.
En spreken we ook af dat wie het moeilijk heeft ook durft uit te spreken dat het minder gaat? Is er niemand in de buurt en heb je behoefte om te praten? Aarzel niet om dag en nacht anoniem te bellen of te chatten met iemand van Tele-onthaal (106) of de Zelfmoordlijn (1813).

We kunnen niets anders doen dan hopen dat ons leven ooit weer normaal wordt. Zelfs als alle indicatoren op rood staan en als we de moed dreigen te verliezen dan nog moeten we blijven hopen.

Om het met de woorden van Vicor Hugo te zeggen:

Hoop op morgen, en dan weer op morgen, steeds op morgen! Laat ons in de toekomst geloven.