FODMAP-arm dieet

Australische wetenschappers ontdekten dat bij patiënten met prikkelbare darm een bepaalde groep van voedingsmiddelen klachten veroorzaakte. De boosdoeners zijn een groep van koolhydraten of suikers. Voor deze koolhydraten kozen zij de verzamelnaam FODMAP. FODMAP staat voor Fermenteerbare Oligosachariden, Disachariden, Monosachariden And Polyolen.

Overzicht van de FODMAP’s

Koolhydraten van dichtbij bekeken

Koolhydraten zijn suikers die van nature voorkomen in bijvoorbeeld pasta, brood, groenten en aardappels. Deze koolhydraten zijn onmisbaar in onze voeding, want ze leveren de brandstof die ons lichaam laat werken.

De koolhydraten worden ingedeeld in groepen: monosachariden, disachariden, oligosachariden en polyolen. De monosachariden bestaan uit één soort suiker, disachariden bestaan uit twee soorten suiker en oligosachariden en polysachariden vormen grotere groepen van suikers die aan mekaar vasthangen als parels aan een ketting. 

Van ketting naar parel

Tijdens het spijsverteringsproces worden  de suikerketens in stukjes gehakt: zie het als een parelketting waar alle parels afvallen.

Wanneer het verteringsproces afgelopen is, blijven er alleen nog losse parels (monosachariden) over in de dunne darm.  Die darm zorgt ervoor dat de monosachariden via de darmwand terechtkomen in ons bloed. Als alles goed gaat, komen alle monosachariden uit de dunne darm in ons het bloed terecht. Het bloed vervoert dan de monosachariden naar onze cellen.

Bij mensen die lijden aan spastisch colon gaat er iets fout tijdens de afbraak en het vervoer van bepaalde koolhydraten (de FODMAP’s) waardoor ze niet opgenomen geraken in het bloed.

De dunne darm wil van deze koolhydraten vanaf geraken en stuurt ze door naar de dikke darm waar ze beginnen te gisten. Tijdens dit gistingsproces trachten bepaalde bacteriën in de dikke darm de suikers af te breken; ze worden er gefermenteerd. Hierdoor komen gassen vrij die de dikke darm prikkelen met buikpijn,  een opgeblazen gevoel, diarree of constipatie tot gevolg.

FODMAP-arm dieet

De link tussen  FODMAP’s en prikkelbare darm leidde tot de ontwikkeling van het FODMAP-arm dieet. Een diëtist stelt voor een patiënt een dieet samen waar zo weinig mogelijk FODMAP’s inzitten.

Het dieet bestaat uit 3 fasen. In een eliminatiefase worden alle FODMAP’s uit de voeding weggelaten. Tijdens de herintroductiefase worden de FODMAP’s een voor een getest om te kijken welke FODMAP klachten veroorzaakt. Elke patiënt reageert anders op de verschillende FODMAP’s: de een heeft bijvoorbeeld last van champignons, de andere niet. In de laatste fase, de stabilisatiefase, kent de patiënt de uitlokkende FODMAP’s waardoor hij die voortaan kan vermijden.

Dit dieet laat een duidelijke verbetering zien bij de patiënten: tot 80 % van hen stelt vast dat hun klachten verbeteren na het volgen van het dieet. Deze patiënten worden tijdens alle fasen van het dieet begeleid door een diëtist omdat het een eerder ingewikkeld dieet is.