Moeder, waarom hamsteren wij?

De tekst van dit artikel verscheen ook als lezersbrief in het tijdschrift VABS.

Lezersbrief editie mei-juni 2020 VABS
Stel
De invoer van producten uit het buitenland stopt volledig.
Kan ons land voldoende voedsel produceren voor ieder van ons?

In pre-Corona-tijden leek dit een belachelijke vraag. In het licht van de mondmaskerperikelen is het interessant om na te denken over onze voedselvoorziening. Zijn wij voor onze voeding ook in hoge mate, zeg maar volledig, afhankelijk van het buitenland?

De Corona-epidemie heeft van een winkelbezoek een hele expeditie gemaakt: winkelkar laten ontsmetten, aanschuiven in de rij voor  het warenhuis, afstand houden. Mensen lopen rond met handschoenen of mondmakers aan. In de winkelgangen een babbeltje slaan kan niet meer.

De rijen wachtenden aan de ingang van de winkel doen ons denken aan de Russische aanschuifcultuur ten tijde van de Sovjet-Unie. Met dat verschil dat eenmaal binnen in de winkel de meeste goederen nog voorradig blijken te zijn. Ons ongemak beperkt zich tot de vaststelling dat we ons favoriete merk moeten missen omdat dat net niet aangevuld is.

Door deze crisis worden we er ons pijnlijk van bewust dat we voor veel producten afhankelijk zijn van het buitenland. Vooral voor veel verbruiksgoederen hangen we volledig af van buitenlandse invoer, denken we maar aan reagentia om te testen op het Corona-virus of mondmaskers. 

Maar hoe zit het  met onze voeding? Mensen zijn massaal aan het hamsteren geslagen uit angst voor tekorten. Voedsel is immers een basisbehoefte. Tijdens deze crisis beseffen we dat we afhangen van het aanbod in de winkel. Weinigen onder ons zijn immers zelf voorziend.

Is de angst voor tekorten reëel of is er voldoende capaciteit om voedsel te produceren in eigen land? Laat ons de binnenlandse productiecijfers van een aantal basisproducten bekijken.

Laat ons starten met een basisproduct als aardappelen. In 2018 produceerden onze boeren 3.045.443 ton aardappelen[1].  Op 1 januari 2019 bedroeg onze bevolking 11.413.203 personen[2]. Dit betekent dat iedere Belg van baby tot volwassene  theoretisch 267 kg aardappelen kon consumeren of ruim 700 gram per dag. Dit ligt ver boven de dagelijkse behoefte. Een groot deel van deze productie wordt uitgevoerd of dient als veevoer.

In datzelfde jaar produceerden Belgische koeien  673,1 miljoen kilo consumptiemelk[3]. Dit komt overeen met bijna 60 kg melk per inwoner. Dit getal houdt enkel rekening met de melk die kan gedronken worden.  Producten zoals yoghurt en room, kazen en boter worden hier niet in meegerekend.

In 2013 produceerden Belgische kippen meer dan 2.3 miljard eieren[4]. Elke Belg kan dus dagelijks meer dan 5 eieren verorberen. Als diëtist zou ik dergelijke hoge consumptie niet aanraden. 

Ons spreekwoordelijke appeltje voor de dorst is ook verzekerd! Wist je dat we in 2017 op ons grondgebied beschikten over 12.273.365 appelbomen en 17.367.558 perenbomen[5]? Ieder Belg kan dus de volledige productie van een appel- en perenboom opeten.

De lijst met basisproducten die we zelf kunnen produceren is eindeloos. En deze basisproducten worden door onze voedingsindustrie verder verwerkt.

Om het in termen van voedingsleer te zeggen: we produceren voldoende eiwitten, koolhydraten en vetten om onze bevolking te voeden zelfs indien de invoer uit het buitenland volledig stilvalt.

Momenteel leven we in onzekere tijden, maar op vlak van voedselvoorziening  verblijven wij hier in België nog altijd in het land van melk en honing. Onze boeren en tuinders produceren genoeg voedsel voor onze bevolking!

Hamsteren van voedingsproducten is dus helemaal niet nodig. Belgische consumenten bevinden zich in een situatie met voldoende aanbod van kwalitatieve en lekkere producten. Met dank aan onze land- en tuinbouwers.


[1] https://statbel.fgov.be/sites/default/files/files/documents/landbouw/NL_kerncijfers_landbouw_2019_web.pdf

[2] https://www.ibz.rrn.fgov.be/fileadmin/user_upload/fr/pop/statistiques/population-bevolking-20190101.pdf

[3] https://statbel.fgov.be/sites/default/files/files/documents/landbouw/NL_kerncijfers_landbouw_2019_web.pdf

[4] https://www.vlam.be/public/uploads/files/feiten_en_cijfers/eieren/eiproductie_en_zelfvoorziening_tem_2013_-_barometer_2019.pdf

[5] https://statbel.fgov.be/nl/themas/landbouw-visserij/land-en-tuinbouwbedrijven#figures