Prikkelbare darm zit niet tussen je oren – Oorzaken prikkelbare darm

Prikkelbare darm zit niet tussen je oren. Heb je buikpijn zonder dat een oorzaak wordt gevonden? Dan word je vaak naar huis gestuurd met de boodschap: “Het zit tussen je oren”. Wist je dat een gespecialiseerde diëtiste je kan helpen om je klachten onder controle te krijgen?

Prikkelbare darm zit niet tussen je oren

In een vorig blogbericht hadden we het over de klachten bij prikkelbare darm.

Bij een prikkelbare darm ziet de arts geen lichamelijke afwijkingen aan de darm. Ook in een bloedanalyse is niets te vinden. De arts stelt de diagnose prikkelbare darm nadat alle andere oorzaken van de maag- en darmklachten uitgesloten zijn.

Leer ermee leven

Een minder empathische arts durft soms besluiten dat het allemaal tussen de oren zit. Het advies is dan “om ermee te leren leven” Als patiënt ben je dan vaak teleurgesteld en voel je je aan je lot overgelaten. Doordat er geen medische oorzaak is lijkt het alsof er geen oplossing mogelijk is voor je klachten.

Wat jij ondertussen vaststelt is dat de buikpijn niet zomaar vanzelf verdwijnt nadat je de diagnose prikkelbare darm krijgt.

Stress

Door te zeggen dat prikkelbare darm tussen de oren zit, legt de arts de verantwoordelijkheid bij jou als patiënt.

Zeker als de arts er het magisch woord “stress” bijhaalt. Dan lijkt het zeker alsof de oorzaak volledig bij jou ligt.

In mijn praktijk zie ik dat stress inderdaad een rol speelt bij prikkelbare darm, maar het is zeker niet de enige oorzaak. Het is niet omdat je stress ervaart dat je je pijn of klachten inbeeldt. Op het moment dat je pijn ervaart  is maar een persoon die kan beoordelen of er pijn is en hoe erg die pijn is. En dat ben jij alleen!

Heb je door je prikkelbare darmen last van een gezwollen buik dan is dat geen inbeelding dat je na het eten je bovenste broekknop moet openzetten. Dan is je buik opgezwollen. Moet je een halfuur na het eten naar het toilet rennen dan is dat geen inbeelding.

Wat beweegt daar?

Een mogelijke oorzaak van prikkelbare darm zijn pijnklachten die ontstaan door een stoornis in het maag-darmkanaal door de bewegingen van de darm.

Die beweging in de darm is volstrekt normaal: het is immers de enige manier om de voedselbrij voort te bewegen. Door het beurtelings samentrekken van  2 soorten spieren ontstaat een voortstuwende beweging. Vergelijk het met de manier waarop een rups of regenworm zich voortbeweegt.

Die darmbewegingen komen bij elke mens voor. Hoe je die bewegingen voelt, hangt af van persoon tot persoon. Heb je een verhoogd gevoel van wat er gebeurt in je lichaam, dan kan je die bewegingen meer voelen. Indien dit een onaangenaam gevoel is spreek je van buikpijn.

Pijn kan je meten

Een vuiltje aan de lucht

Je darm kan ook uitzetten doorat er teveel lucht inzit. Bijvoorbeeld door te snel te eten of door gasvormende voeding. Ook dat kan ook pijn veroorzaken als je er gevoelig aan bent.

Dit soort pijn kunnen we meten. Er werd een test uitgevoerd bij een groep gezonde patiënten (= controlegroep) en een groep patiënten  met de diagnose prikkelbare darm.

Eerst werd er een anale sonde  ingebracht in het laatste deel van de dikke darm om de druk in de darm te meten. De sonde heeft bovenaan een ballon. Door die op te blazen, lijkt het of de darm gevuld is met stoelgang.

Pijndrempel

Dan wordt de druk geregistreerd en men vraagt aan de patiënt om de pijn te beschrijven. Uit het onderzoek bleek dat de pijndrempel bij de gezonde controlegroep hoger ligt dan bij de patiënten met prikkelbare darm.

De pijn die gepaard gaat met die druk kan trouwens ook gemeten worden door een MRI uit te voeren tijdens de test. Daaruit blijkt dat de hersenactiviteit van de patiënten met prikkelbare darm verschilt van die van de gezonde controlegroep. Er is dus wel degelijk een en ander aan de hand.

Prikkelbare darm en hypersensitiviteit

Andere mogelijke oorzaken van prikkelbare darm

Er zijn nog enkele andere oorzaken van een prikkelbare darm. Ik geef de belangrijkste hier kort weer.

Voeding en voedingsintoleranties

Verdachte voeding

Tot 2/3 van de patiënten geven aan dat ze er bepaalde voedingsmiddelen van “verdenken” dat ze hun symptomen van PDS veroorzaken of verergeren. De link met voeding is duidelijk, want  meer dan 60 % van de patiënten ziet een begin of een verslechtering van hun symptomen na het eten. Deze symptomen treden op vanaf 15 minuten na het eten (28 % van de patiënten) tot 3 uur na het eten (bij 93 % van de patiënten). Veel patiënten vermijden bepaalde soorten voeding wat soms een onevenwichtig eetpatroon veroorzaakt.

Voedingsintoleranties

Een aantal gekende intoleranties spelen ook een rol bij PDS. Denken we maar aan lactos-intolerantie, fructose-intolerantie.

Afwijkende cellen in het maagdarmkanaal

Bij patiënten met PDS zijn er minder endocriene cellen in een deel van de dunnen en de dikke darm.

PDS na een buikgriep

Heb je op een gegeven moment een acute darmontsteking zoals reizigersdiarree of buikgriep  dan is dit  vaak het beginpunt van PDS. Bij dit type PDS zien we dat de symptomen binnen een periode van 5 tot 6 jaar verdwijnen.

Bacteriële overgroei

Bacteriële overgroei is een aandoening waarbij fermenterende bacteriën de overhand nemen in de dunne darm.

Veranderingen in de samenstelling van de bacteriën in de darm

Over de rol van het microbioom (= de bacteriën in de darm) werd al heel wat geschreven, maar de exacte link tussen PDS en microbioom is nog niet helemaal ontrafeld.

Een aantal studies toont aan dat het microbioom van mensen met PDS verschilt van dat van gezonde proefpersonen, maar de vraag blijft wat de rol is van de al deze bacteriestammen. Zolang we niet weten hoeveel en welke bacteriën we nodig hebben in onze darm om in te grijopen in het mitcrobioom.

Rol van serotonine

Serotonine speelt een rol in de signaaloverdracht tussen hersenen en darmen. De grootste voorraad serotonine (95 %) bevindt zich in de darmen. In dierproeven blijkt dat dieren die moeite hebben om de serotonine te transporteren  te te maken hebben met meer water in de stoelgang en afwisselend diarree en constipatie hebben.

Stressvolle gebeurtenissen

Stressvolle levensgebeurtenis sen zorgen vaak voor een verergering van de symptomen van PDS. Denken we maar aan de student die een examen moet afleggen.

Een familiezaak

PDS komt vaak voor bij verschillende leden van dezelfde familie: tot 37 % van de patiënten heeft familieleden die aan dezelfde aandoening lijden.  Bij vergelijkende studies bleek dat PDS-patiënten vaker een familiale voorgeschiedenis van PDS hebben dan een controlegroep.

Bij tweelingonderzoek komt aan het licht dat PDS vaker voorkomt bij eeneiige tweelingen dan bij twee-eiige tweelingen. Dit kan wijzen op een genetische factor.

Fout in de communicatie

De darmen sturen te sterke signalen naar de hersenen of de hersenen sturen verkeerde signalen naar de darmen.

Kan je een prikkelbare darm genezen?

Heb je last van een prikkelbare darm en wil je opnieuw een rustige buik?

Wist je dat een gespecialiseerde diëtist je kan helpen om je klachten met 80 % te verminderen?

Mijn missie is om ervoor te zorgen dat je door professioneel voedingsadvies opnieuw een rustige buik krijgt.

Wil jij steeds met volle goesting eten en genieten zonder buikpijn, diarree of constipatie?

Wil jij eten zonder zorgen?

Boek een afspraak bij diëtiste Hilde.

Meer lezen?

In deze artikelen kom je meer te weten over de klachten bij prikkelbare darm en de aanpak van prikkelbare darm.